وبلاگ
عسل و دیابت؛ آیا جایگزین مناسبی برای شکر است؟
طبیعی‌بودن عسل آن را بدون قند نمی‌کند. برای دیابت، مقدار کربوهیدرات، زمان مصرف، دارو و برنامه شخصی مهمتر از نام شیرین‌کننده است.
پرسش «آیا دیابتی‌ها می‌توانند عسل بخورند؟» پاسخ یکسانی برای همه ندارد. نوع دیابت، داروها، هدف قند خون، مقدار کربوهیدرات وعده و پاسخ فردی فرق می‌کند. نکته قطعی این است که عسل یک شیرین‌کننده دارای گلوکز و فروکتوز است و «طبیعی» یا «خالص» بودن، کربوهیدرات آن را حذف نمی‌کند.
عسل چه اثری بر قند خون دارد؟
انجمن دیابت آمریکا توضیح می‌دهد شیرین‌کننده‌های معمول مانند شکر، عسل و شربت‌ها کربوهیدرات سریع دارند و می‌توانند قند خون را به‌سرعت بالا ببرند. یک قاشق غذاخوری عسل حدود ۱۷ گرم کربوهیدرات دارد؛ این مقدار باید در شمارش کربوهیدرات یا برنامه غذایی منظور شود.
شاخص گلیسمی نمونه‌های عسل ثابت نیست، اما حتی عدد پایین‌تر نسبی نیز به معنی مصرف نامحدود نیست. «بار» واقعی به مقدار خورده‌شده وابسته است. خوردن عسل همراه وعده پرکربوهیدرات میتواند مجموع کربوهیدرات را بیشتر کند.
آیا عسل از شکر بهتر است؟
عسل عطر و ترکیبات فرعی دارد و ممکن است برای رسیدن به طعم مطلوب مقدار کمتری لازم باشد. اما اگر مقدار کربوهیدرات یکسان باشد، انتظار نداشته باشید فقط تغییر شکر به عسل کنترل دیابت را حل کند. راهنمای مقایسه عسل و شکر تفاوت وزن، آب و کالری را توضیح می‌دهد.
برچسب «بدون شکر افزوده» نیز همیشه به معنی کم‌کربوهیدرات نیست. باید کربوهیدرات کل و اندازه سهم را ببینید. عسل افزوده‌شده به یک غذا از نگاه تغذیه‌ای قند افزوده/آزاد محسوب می‌شود.
اگر در برنامه شما جا دارد، چگونه اندازه‌گیری کنید؟
- ابتدا با پزشک یا متخصص تغذیه درباره جای آن در برنامه شخصی هماهنگ کنید.
- عسل را وزن یا با قاشق استاندارد اندازه بگیرید.
- کربوهیدرات آن را به مجموع وعده اضافه کنید، نه اینکه «رایگان» حساب شود.
- پاسخ قند خون را طبق برنامه پایش توصیه‌شده خود ثبت کنید.
- در صورت نیاز مقدار دیگر کربوهیدرات‌های وعده را با نظر متخصص تنظیم کنید.
انتخاب نوع گون یا چهل‌گیاه ممکن است طعم را تغییر دهد، اما اصل شمارش کربوهیدرات برای همه انواع برقرار است.
عسل و افت قند خون
ADA عسل را برای افراد بالای یک سال در فهرست منابع کربوهیدرات سریع جهت درمان افت قند خون ذکر می‌کند. بااین‌حال مقدار و روش درمان باید مطابق برنامه‌ای باشد که تیم درمان برای فرد تعیین کرده است. اگر فرد هوشیار نیست یا نمی‌تواند قورت دهد، چیزی از راه دهان ندهید و فوراً کمک اورژانسی بگیرید.
مراقب ادعاهای گمراه‌کننده باشید
هیچ نام گیاهی، رنگ یا برگه ساده آزمایش عسل را «ضد دیابت» نمی‌کند. مطالعات آزمایشگاهی یا کوچک درباره ترکیبات عسل نباید به توصیه قطع دارو یا مصرف نامحدود تبدیل شوند. اگر محصولی وعده درمان قطعی، کاهش HbA1c بدون تغییر دیگر یا بی‌نیازی از دارو می‌دهد، ادعا را نپذیرید.
جمع‌بندی
برای بیشتر افراد مبتلا به دیابت، مسئله اصلی مقدار و زمان کربوهیدرات است. عسل ممکن است در سهم کوچک و برنامه‌ریزی‌شده جای بگیرد، اما «جایگزین آزاد» شکر نیست. اطلاعات پایه هر سهم را در ارزش غذایی عسل ببینید.
اعتبار تصویر: Andrey Romanenko، CC BY-SA 3.0، Wikimedia Commons. تصویر برای وب به WebP تبدیل و از نظر ابعاد بهینه شده است.
پرسش‌های متداول
آیا عسل طبیعی قند خون را بالا میبرد؟
بله. عسل حاوی گلوکز و فروکتوز است و میتواند قند خون را بالا ببرد.
کدام عسل برای دیابت بهتر است؟
شواهد کافی برای معرفی یک نوع عسل بهعنوان گزینه آزاد یا درمانی وجود ندارد. مقدار کربوهیدرات و برنامه شخصی مهمتر است.
آیا می‌توان از عسل برای افت قند استفاده کرد؟
در افراد هوشیار بالای یک سال، عسل یک منبع کربوهیدرات سریع است؛ فقط مطابق برنامه درمانی فرد عمل کنید و در ناتوانی بلع چیزی از راه دهان ندهید.
منابع و روش بررسی
این مطلب با رویکرد آموزشی و با مراجعه به منابع زیر تدوین شده است. منابع در تاریخ ۴ شهریور ۱۴۰۵ بازبینی شده‌اند.
- Understanding Sugar Substitutes — American Diabetes Association
- Types of Carbohydrates — American Diabetes Association
- Signs, Symptoms, and Treatment for Hypoglycemia — American Diabetes Association
